Różnice kursowe w RZiS – dlaczego wykazujemy je per saldo?

Na koncie 750 widzisz 120 000 zł dodatnich różnic kursowych, a na koncie 751 – 95 000 zł ujemnych. Co pokażesz w rachunku zysków i strat?

120 000 zł przychodów finansowych i 95 000 zł kosztów finansowych?

Nie.

W rachunku zysków i strat różnice kursowe co do zasady prezentujemy per saldo.

W tym przypadku będzie to 25 000 zł nadwyżki dodatnich różnic kursowych nad ujemnymi, wykazanej w przychodach finansowych.

To dobry przykład pokazujący, dlaczego sprawozdania finansowego nie powinno się sporządzać przez automatyczne przypisanie obrotów poszczególnych kont do pozycji RZiS.

Dodatnie i ujemne różnice kursowe – dwa konta, ale niekoniecznie dwie pozycje RZiS

W ciągu roku jednostka może ujmować dodatnie i ujemne różnice kursowe na odrębnych kontach.

Takie rozwiązanie jest czytelne i pozwala zachować informację o wartości obu rodzajów różnic kursowych.

Problem może pojawić się dopiero podczas sporządzania rachunku zysków i strat.

Skoro dodatnie różnice kursowe zostały zaksięgowane jako przychody finansowe, a ujemne jako koszty finansowe, naturalne wydaje się przeniesienie obu wartości do odpowiednich pozycji RZiS.

Tyle że ewidencja księgowa i prezentacja w sprawozdaniu finansowym to nie zawsze to samo.

Ustawa o rachunkowości wskazuje szczególną zasadę prezentacji różnic kursowych.

Zgodnie z art. 42 ust. 3 ustawy o rachunkowości wynik operacji finansowych stanowi m.in. różnica między przychodami finansowymi a kosztami finansowymi, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 28 ust. 4 i 8a. W praktyce przy sporządzaniu RZiS dodatnie i ujemne różnice kursowe podlegające prezentacji w wyniku finansowym wykazuje się po ich skompensowaniu – w zależności od tego, która wartość jest wyższa.

Dlatego zanim wpiszesz wartości do RZiS, trzeba ustalić saldo różnic kursowych.

Jak działa prezentacja per saldo?

Mechanizm jest prosty.

Jeżeli:

dodatnie różnice kursowe > ujemne różnice kursowe

powstałą nadwyżkę wykazujemy w przychodach finansowych – innych.

Jeżeli natomiast:

ujemne różnice kursowe > dodatnie różnice kursowe

nadwyżkę wykazujemy w kosztach finansowych – innych.

Nie prezentujemy więc równocześnie pełnej wartości dodatnich różnic kursowych po stronie przychodów i pełnej wartości ujemnych różnic po stronie kosztów.

Przykład 1 – przewaga dodatnich różnic kursowych

Na koniec roku jednostka wykazuje:

  • dodatnie różnice kursowe – 120 000 zł,
  • ujemne różnice kursowe – 95 000 zł.

Obliczamy:

120 000 zł – 95 000 zł = 25 000 zł

W rachunku zysków i strat wykazana zostanie kwota:

25 000 zł – przychody finansowe, inne.

Nie pokażemy jednocześnie 120 000 zł przychodów finansowych i 95 000 zł kosztów finansowych.

Przykład 2 – przewaga ujemnych różnic kursowych

Załóżmy odwrotną sytuację:

  • dodatnie różnice kursowe – 70 000 zł,
  • ujemne różnice kursowe – 110 000 zł.

Obliczamy:

70 000 zł – 110 000 zł = –40 000 zł

Tym razem w rachunku zysków i strat wykazana zostanie kwota:

40 000 zł – koszty finansowe, inne.

Znów – jedna wartość, a nie dwie wartości brutto.

Dlaczego to takie ważne?

Można powiedzieć:

„Przecież wynik finansowy będzie taki sam”.

I rzeczywiście.

Jeżeli pokażemy 120 000 zł przychodów i 95 000 zł kosztów, wynik wyniesie 25 000 zł.

Jeżeli pokażemy wyłącznie 25 000 zł przychodów, wynik również wyniesie 25 000 zł.

Ale sprawozdanie finansowe to nie tylko prawidłowy wynik netto.

Liczy się również prawidłowa prezentacja poszczególnych kategorii przychodów i kosztów.

W pierwszym wariancie zawyżamy jednocześnie wartość prezentowanych przychodów finansowych i kosztów finansowych. Wynik się zgadza, ale struktura RZiS nie odzwierciedla sposobu prezentacji przewidzianego dla różnic kursowych.

I to jest dokładnie ten rodzaj błędu, którego często nie wychwyci samo sprawdzenie, czy rachunek zysków i strat „się zgadza”.

Zasada Bilansowe IQ

Prawidłowy wynik finansowy nie oznacza jeszcze prawidłowego RZiS.

Możesz mieć właściwy wynik netto, a jednocześnie błędnie zaprezentowane przychody i koszty.

Dlatego przy sporządzaniu sprawozdania nie pytaj wyłącznie:

„Jakie mam obroty na kontach przychodów i kosztów?”

Zapytaj również:

„Czy ustawa wymaga, aby te wartości zostały zaprezentowane brutto, czy per saldo?”

To niewielka różnica w sposobie myślenia, ale ogromna różnica w jakości sporządzanego sprawozdania.

Uwaga – nie każda różnica kursowa trafi do RZiS

Tutaj warto zrobić jeszcze jeden krok.

Samo powstanie różnicy kursowej nie oznacza automatycznie, że zawsze znajdzie się ona w przychodach lub kosztach finansowych danego okresu.

Ustawa o rachunkowości przewiduje sytuacje, w których różnice kursowe wpływają na wartość określonych składników aktywów.

Dlatego podczas zamknięcia roku nie wystarczy zebrać wszystkich zapisów opisanych w systemie jako „różnice kursowe” i mechanicznie ich skompensować.

Najpierw trzeba odpowiedzieć na pytanie:

Które różnice kursowe podlegają ujęciu w wyniku finansowym i w konsekwencji prezentacji w RZiS?

Dopiero później można przejść do ustalenia wartości prezentowanej per saldo.

Jeszcze jedna pułapka – podatkowe różnice kursowe

W praktyce księgowej łatwo również pomieszać dwa porządki: bilansowy i podatkowy.

To, w jaki sposób różnice kursowe wpływają na podstawę opodatkowania, nie powinno automatycznie przesądzać o ich prezentacji w rachunku zysków i strat.

Przy sporządzaniu sprawozdania finansowego punktem wyjścia są zasady rachunkowości i przepisy ustawy o rachunkowości.

Dopiero później analizujemy konsekwencje podatkowe.

Najpierw rachunkowość. Potem podatki. Nie odwrotnie.

Co sprawdzić przed zamknięciem RZiS?

Przed ostatecznym sporządzeniem rachunku zysków i strat warto więc sprawdzić:

  • jakie dodatnie i ujemne różnice kursowe powstały w okresie,
  • które z nich wpływają na wynik finansowy,
  • czy nie występują różnice kursowe wpływające na wartość aktywów,
  • jaka jest nadwyżka dodatnich nad ujemnymi różnicami kursowymi albo odwrotnie,
  • czy do RZiS została przeniesiona właściwa wartość per saldo,
  • czy prezentacja jest zgodna z przyjętym wariantem rachunku zysków i strat.

RZiS nie jest wydrukiem obrotów kont wynikowych

I to jest najważniejszy wniosek.

Rachunek zysków i strat nie powstaje przez skopiowanie obrotów kont zespołu 7.

Księgi dostarczają danych. Ale dopiero ich analiza pozwala ustalić, jak powinny zostać zaprezentowane w sprawozdaniu finansowym.

Różnice kursowe są świetnym przykładem.

Możesz prawidłowo zaksięgować każdą operację w ciągu roku. Możesz prawidłowo naliczyć różnice kursowe na dzień bilansowy. Możesz mieć prawidłowy wynik finansowy.

A mimo to możesz nieprawidłowo sporządzić RZiS, jeżeli bez analizy przeniesiesz do niego obroty kont.

Dlatego w moim podejściu do sporządzania sprawozdań finansowych zawsze wracam do jednej zasady:

Nie przenoś danych do sprawozdania automatycznie. Najpierw zrozum, co przedstawiają i jak powinny zostać zaprezentowane.

Bo dobre sprawozdanie finansowe nie polega na tym, żeby liczby się zgadzały.

Chodzi o to, żeby były również we właściwym miejscu.

To właśnie jeden z elementów Systemu 7S sporządzania sprawozdań finansowych.

Bilansowe IQ | Katarzyna Ossowska

We use cookies to personalize content and ads, to provide social media features and to analyze traffic to our site.

We share information about your use of our site with social media, advertising and analytics partners. These partners may combine this information with other data they have provided to you or obtained through your use of their services.

Information on how Google processes data can be found here.

Przewijanie do góry